Venöz Yetmezliğin tarihsel çözüm seçeneği kompresyon ..
Kompresyon tedavisi seçenekleri:
1. Kompresyon bandajları ve Velcro cihazları
2. Kompresyon çorapları
3. Kompresyon pompaları
Kompresyon bandajları ve Velcro cihazları
Kompresyon bandajları uzun streç (asıl uzunluğundan >%100 uzayabilen) ve kısa streç (asıl uzunluğundan <%100 uzayabilen) veya hiç uzamayan bandajlar (Örneğin Unna bandajı) olarak sınıflandırılır. Bandaj sistemi; eksüdayı absorbe eden tabaka ve kompresyon için elastik bandaj içerebilir. Velcro elastik olmayan kompresyon cihazları, istenilen bası derecesinde ayarlanabilmek üzere tasarlanmıştır. Bu basınç sistemi kademeli olarak ayak bileğinden üst baldıra kadar azalmaktadır. Bir basınç ölçme sistemi sayesinde hastalar ihtiyaç duyduğu kompresyon derecesini uygulayabilmektedir.
Elastik kompresyon çorapları
Kronik venöz yetmezliğin tedavisinde yakınması az olan veya cerrahi riski yüksek olan bireylere elastik kompresyon çorabı önerilir. Değişik seviyelerde ve değişik basınçlarda bulunmaktadır.
Varis çorapları basınçlarına göre beş sınıfa ayrılmaktadır.
Sınıf A: 10-14 mmHg (çok az basınç),
Sınıf I: 15-21 mmHg (hafif basınç),
Sınıf II: 25-32 mmHg (orta basınç),
Sınıf III: 34-46 mmHg (güçlü basınç) ve
Sınıf IV: >49 mmHg (çok güçlü basınçtır).
Her hasta için uygun çorap seçilmelidir. Hafif düzeyde veya daha yüksek düzeyde basınç uygulayan çoraplar tedavi edici özelliktedir. Cilt lezyonu bulunan hastalarda, kompresyon çorabı lezyonlar düzeldikten sonra verilmelidir. Kompresyon çorabı önerilen her olguda arteriyel yetersizlik olasılığı mutlaka araştırılmalıdır. Ancak Ayak Bileği-Kol İndeksi (ABI) >50 veya bilek basıncı >60 mmHg ise kompresyon çorabı kullanılmalıdır. Çorap venlerin en boş olduğu aşamada giyilmelidir. Sabah yataktan kalktıktan sonra giyilen kompresyon çorabı en etkilidir. Özellikle hasta yatağa yatmalı ve bacağını 5-10 dakika yukarı kaldırmalıdır. Gün içinde varis çorabı ile dolaşmalıdır.
Kompresyon pompaları
Günümüzde en çok ilgi çeken intermittan pnömatik kompresyon (İPK) aletleridir. En çok üroloji, jinekoloji, onkoloji, ortopedi gibi dallarda cerrahi planlanan ve venöz tromboemboli riski olan hastalarda heparin profilaksisi kontrendike ise fayda sağlamaktadır. Arteriyel yetersizlik veya ciddi konjestif kalp yetersizliği varsa kontrendikedir.
Rölatif Kontrendikasyonlar
- Ciddi periferik arter hastalığı (PAH)
- ABI <0.6; ayak bileği basıncı <60 mmHg;
- Ayak başparmak basıncı <30 mmHg;
- Transkütan oksijen basıncı <20 mmHg
- Epifasiyel bir arteriyel baypasa baskı olasılığı
- Ciddi kalp yetersizliği (NYHA Class IV)
- Kompresyon materyaline alerji
- Duyu kaybının ciddi olduğu diyabetik nöropati (cilt nekrozu olasılığı!)